"Frivola Puella" Hector Kung

Thomas Krat, przedsiębiorca, podczas powrotu do domu dostaje informacje o włamaniu do jego domu. Skala zniszczeń jest przytłaczająca. Zniszczona została chyba każda rzecz, jaką posiadał. Ktoś ewidentnie czegoś szukał. Thomas początkowo uznaje to za incydent, jednak sprawcy wracają. Odwiedza go nietypowy „gość”, który pyta się o „frywolną dziewczynę”. Tłumaczenia Thomasa, że nie wie, o co chodzi, nie są przyjmowane do wiadomości. Co prawda, udaje mu się umknąć „gościowi”, jednak czuje się, jak zwierzyna na polowaniu. Ewidentnie jest celem, różnych grup, które chcę zdobyć „frywolną dziewczynę”. Żeby Thomas tylko wiedział, kim lub czym ona jest.

Ponoć tytuł powieści Hectora Kunga „Frivola Puella” oznacza właśnie „frywolną dziewczynę”. Na pewno brzmi ładnie, elegancko i intrygująco. I właśnie między elegancją i mordobiciem lawiruje autor. Chyba powinnam zacząć od tego, że kreuje on niebanalne postacie. I tu szczególnie Thomas jest godny uwagi. Introwertyk, który przekształcił swój strach w biznes. I to bardzo dobrze prosperujący biznes. Sam twierdzi, że zawdzięcza to swoim zdolnościom aktorskim, a te wyjątkowo przydadzą mu się w sytuacji, w jakiej się znajdzie. Trzeba przyznać, że jest to taka postać, która zawsze potrafi zachować zimną krew. Nieco posągowa, ale perfekcyjnie dopracowana.

Akcja jest poprowadzona przednio. Nie przeszkadza jej nawet „gadulstwo” Hectora Kunga. „Frivola Puella” to druga książka autora, jaką miałam okazję przeczytać i mocno rzuca się w oczy, że lubi on w swoich pracach przemycać rożne poglądy, przemyślenia. Zresztą „przemycać” to złe słowo, bo sugeruje dyskrecję, a Hector Kung się z tym wcale nie kryje. Jemu i jego bohaterom wystarczy jabłko, które spadło z drzewa, aby rozgadać się o „kulturze jedzenia”, a nawet stylu życia. Swoją drogą, czy bohater przypadkowo zawędrował pod tę jabłonkę, czy autor zaprowadził go tam specjalnie?

Nie rozsądzę w tej chwili, czy to autor prowadzi bohaterów, czy oni jego. Natomiast, jak już wspomniałam, różnego rodzaju rozkminy nie przeszkadzają w stworzeniu bardzo dynamicznej, pełnej akcji powieści. A nawet pomagają w przeciągnięciu pewnych tajemnic. Ja wręcz przepadałam w pierwszej połowie książki, zaintrygowana czym jest Frivola Puella. Swoją drogą to rozwiązanie, że wszyscy czegoś od głównego bohatera chcą, a on nie wie, o co chodzi, jest rewelacyjne. Zresztą przez całą powieść nie bark tu dobrze wykorzystanych elementów sensacji, co dobrze łączy się z pieniądzem i władzą. Bo choć Thomas jest majętny trafi na ludzi, którzy są gotowi zapłacić każdą kwotę za „frywolną dziewczynę”, bo ta umożliwi im...

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

"Roblox Story. Na ratunek Królewskiej Rezydencji" Maeva Games Video

Co było pierwsze...? Tym razem odpowiedź na pytanie jest łatwa. Najpierw była gra, a właściwie platforma Roblox, która – poza dobrą zabawą – pozwala użytkownikom kreować własne mini gry. Roblox jest swego rodzaju uniwersum złożonym z różnych światów. Maeva, francuska youtuberka znana z kanału Maeva Games Video, wymyśla historię, które mogłyby się w tych światach rozgrywać. Na swoim kanale umieszcza filmiki typu gameplay, ale zdecydowała się dotrzeć do innego grona odbiorców. Powstała książka Roblox Story. Na ratunek Królewskiej Rezydencji”. Zaczyna się ona bardzo klasycznie. Księżniczka, zamek i tajemnicza choroba, która ogarnia tę krainę. Chorują tylko dorośli, więc to na dzieci spada obowiązek znalezienia antidotum. Księżniczka Lea czuje się zobowiązana podjąć się tej misji. Tak rozpoczyna się podróż przez 7 światów Robloxa, a w każdym z nich czeka misja i jeden składnik lekarstwa.

Maevie udało się stworzyć świetną przygodową historię. Bohaterowie muszą stawić czoła serii wyzwań, a utrudnieniem jest, że nie znają realiów świata, do którego trafią. Już pierwsze, modowe wyzwanie przysparza im całkiem prozaicznych problemów. Nie wiedzą, gdzie znaleźć poszczególne elementy do stworzenia stylówki i pierwsze podejście do zadania jest niekompletne. Każdego świata muszą się najpierw nauczyć, a czasu jest niewiele. Ich bliscy słabną z każdą minutą. W kolejnych zadaniach muszą wykazać się sprytem, zwinnością, umiejętnością współpracy (chociaż nie wiadomo dlaczego lubią się rozdzielać), a nawet cierpliwością.

Moja córka doceniła to jak opisano światy Robloxa. Co prawda nie grała we wszystkie wykorzystane przez Maevę gry, ale te które znała, okazały się opisane dosyć wiernie. Jej ulubione misje to „Dress to Shine, które okazało się nietypowym wyzwaniem dla bohaterów oraz „Ucieczka z więzienia okropnego Borre'go”, w której na księżniczkę i jej kompanów czekało mnóstwo pułapek. Nie mogła się też doczekać wizyty w, lubianym przez nią, Blueheaven. Ja natomiast chciałabym też wyróżnić misję świecie w „Monster Friends” za dynamikę, a także „Solve the Mystery 2”, która była chyba najbardziej straszna.

Mogłabym tu napisać, że książkę można czytać niezależnie od znajomości gry (bo można), ale wiadomo, że w pierwszej kolejności zainteresują się nią gracze w Roblox. W ocenie moich małych recenzentów jest to naprawdę pomysłowo napisana książka. Zebrano tu dobrze znane elementy i dołożono fabułę. Maeva zaczyna ją niczym klasyczną baśń,aby w każdym rozdziale zmienić jej charakter. Ona rzuca przed bohaterami wyzwania, a ci je odważnie podejmują. Nie poddadzą się, bo wiedzą, że na szali leży zdrowie ich bliskich. I tak dzielne przemierzają kolejne światy, szukając składników do przyrządzenia lekarstwa. A Roblox i wyróżnione gry z ich charakterystycznymi elementami są tu dobrze widoczne.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

"Dzień, w którym wieloryb przepłynął przez Londyn" Selja Ahava

Słowa służą do opisywania świata. A kiedy ten świat umyka łapiemy się ich desperacko, aby go przy sobie zatrzymać, bo one nadają mu sensu, sprawiają, że staje się realny. Bohaterce powieści „Dzień, w którym wieloryb przepłynął przez Londyn” autorstwa Selji Ahava uciekają dni, momenty. Starość przyniosła jej samotność i dezorientację. Annie oddaje się wspomnieniom. Stara się przywołać na nowo wszystkie dobre i trudne chwile. A słowa są jej kotwicą. Trzyma się ich kurczowo, aby nie dać się porwać starości.

Ahava już pokazała polskim czytelnikom, że potrafi pisać zachwycająco , a w powieści „Dzień, w którym wieloryb przepłynął przez Londyn” to potwierdza. Po pierwsze wcale nie bierze „na warsztat” oczywistego tematu. Czy w erze kultu piękna, młodości ktoś chce czytać o starości, z którą w parze idą samotność i dezorientacja? Czy jesteśmy gotowi usłyszeć, że może wcale nie być tak różowo? Jednak fińska autorka hipnotyzuje swoim stylem. Piszę metaforycznie, ale jednak życiowo. Wprowadza nieco baśniowy klimat, ale mówi o prozie życia.

Konstrukcja tej powieści jest jak rozbite lustro. Bohaterka próbuje pozbierać kawałki swojej pamięci, ale nie można cofnąć zniszczeń. Niektóre wspomnienia są duże, wyraźne, inne zniekształcone, a jeszcze inne rozpadły się w drobny mak. Emocje głównej bohaterki uderzają w nas niczym fala uderzeniowa. Rezonują, niezależnie jak blisko epicentrum jesteśmy. Zaryzykuję stwierdzenie, że tą powieść odczuje każdy niezależnie o wieku i doświadczeń.

Książkę można odbierać na różne sposoby. „Dzień, w którym wieloryb przepłynął przez Londyn” się odczuwa. Tu nie chodzi o akcję, a o emocje, o stany. O lepsze i gorsze momenty. Ahava wyciąga niewygodny, a nawet wstydliwy temat. A to jak go prezentuje tylko potwierdza jej wyjątkowy telent.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

"Tolek i Ciociulka" Monika Korobowicz

Tolek ma cudowną relację z ciocią. Chłopiec z niecierpliwością wyczekuje piątków, kiedy ta odbiera go z przedszkola. Spędzają wtedy wspólny czas pełen śmiechu i zabawy. Jednak pewnego piątku ciocia nie przychodzi. Okazuje się, że jej rosnący brzuch to nie kwestia przejedzenia. Ciocia będzie miała dziecko. Tolka dopada zazdrość. Jeszcze nie poznał kuzyna, a już go nie lubi.

Trudno mi powiedzieć, czy bajka „Tolek i Ciociulka” napisana przez Monikę Korobowicz jest bardziej o relacji czy o zazdrości. Pierwsza jej część skupia się na tym, jak fajnie jest spędzać czas z ciocią. Jest dużo bardziej wyluzowana niż rodzice, a kiedy jest razem z Tolkiem cała swoją uwagę poświęca jemu. Bohaterowie mają swoje małe rytuały, które z przyjemnością pielęgnują, a ciąża cioci je zaburza, bo kobieta nie zawsze ma siłę odebrać siostrzeńca z przedszkola. I tu pojawia się zazdrość. Zazdrość o kuzyna, który jeszcze się nie urodził, a już „zabrał” Tolkowi ukochaną ciocię. A co będzie, jak pojawi się na świecie?

Zatrzymam się trochę w tym miejscu. Ujęcie tematu „nowego dziecka” jest ciekawe, bo większość bajek traktuje o młodszej siostrze lub bracie. Tu mamy kuzyna. Korobowicz opowiada o relacji tak silnej, że mały bohater bardzo boi się, iż coś odbierze mu ciocię. Jak otoczenie traktuje jego emocje? Na spokojnie. Nikt nie przekonuje go, że będzie fajnie, ale też nie straszy. Ciocia, kiedy tylko znajduje siły, poświęca siostrzeńcowi czas i pozwala, aby sam umiejscowił bobasa w tej ich układzie. Natomiast wszystko wydarza się, zanim ten się urodzi. Jak potoczy się dalsza relacja Tolka i Julka? Czy zobaczymy w kolejnej części?

Z jednej strony mało jest tu tłumaczenia dziecku i zapewnień, że jakoś to będzie. Z drugiej mamy ważną rzecz, czyli dobrą myśl, której to można się uchwycić. Czy taka dobra myśl może wygrać z tymi czarnymi? Na pewno jest mocnym wojownikiem i przy umiejętnym wzmacnianiu ma duże szanse na wygranie gonitwy myśli, jaka odbywa się w głowie młodego człowieka.

A teraz pomyślcie sobie przez chwilę, czy mieliście taką osobę – poza rodzicami – z którą uwielbialiście spędzać czas, której wypatrywaliście w oknie. Co zazwyczaj wspólnie robiliście? Jest takie powiedzenie, że żeby wychować młodego człowieka potrzeba całek wioski. Nie musi być ona duża, ale bezpieczna. Dziecko potrzebuje przede wszystkim uwagi. Tolek dostał ja od Ciociulki i za to ją pokochał.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

Z jaką książką kojarzy Ci się... #2

Właściwie nie jest to mój ulubiony haft. Kiedy go robiłam miałam wrażanie, że z każdym diamencikiem rozmywają się detale. Jednak jest on związany z pewną ważną dla mnie książką. Wyklejanie tego motywu przeplatałam z czytaniem powieści „Isola” Allegry Goodman, książki, która mnie emocjonalnie „przejechała”. Wpatrując się w zamek na skarpie jeszcze bardziej doświadczałam samotności głównej bohaterki. A morze napawało mnie strachem o jej przyszłość.

A jakie skojarzenia wam przychodzą, kiedy na niego patrzycie. Czy też odczuwacie samotność i smutek, a może podziwicie jego potęgę? Z jakimi książkami możecie go powiąząć? Może akcja, którejś z nich właśnie w nim się odgrywa?

Czytaj więcej »

"Wyspa Itongo" Stefan Grabiński

Krótko po tym, jak kupiłam swój pierwszy czytnik ebooków, odkryłam portal Wolne Lektury. Ściągałam i czytałam jak opętana. Część nazwisk oczywiście znałam, ale bywało, że sięgałam po dany utwór po omacku kierując się chociażby tylko epoką w jakiej powstał. I tak przypałętała się na mój czytnik powieść Stefana Grabińskiego „Wyspa Itongo”. Jeszcze wtedy kompletnie nie widząc z czego znany był autor, pomyślałam sobie, że to pewnie powieść przygodowa. Moje zdziwienie było ogromne, bo książkę otworzył burza, dwoje nieznajomych i nawiedzony dom. Jedne miejsce, gdzie mogli się schować przed żywiołem. Owocem tego spotkania, dzięki ingerencji duchów, okazał się Jan Gniewosz. Kiedy chłopak dorósł zaczął objawiać mediumiczne talenty, przez co zainteresowali się nim warszawscy bohaterowie. Ale, ale... Gdzie tytułowa wyspa zapytacie. Dotrzemy na nią przez młodopolską, bardzo poważną narrację na temat spirytyzmu i przez ludzką tragedię. Zniesiony falami oceanu i machinacjami duchów Gniewosz dociera na ten niezwykły skrawek lądu, gdzie mieszają się narodowości i żyją plemienne rytuały.

Można powiedzieć, że Grabiński opowiada historię Jana Gniewosza w trzech płaszczyznach. Są one tak od siebie różne, że zastanawia mnie, czy autor od początku obrał taki kierunek czy coś nim kierowało podczas pisania. Dla czytelnika może być to zaskakujące, jak jedna książka zmienia oblicza w toku fabuły. Natomiast to co jest tu niezmienne to duchy u boku głównego bohatera. Duchy, których ten nie chce, ale one nie chcą go puścić. Kierują jego losem wyjątkowo egoistycznie, aby nic nie oderwało go od jego zdolności, a może misji. Kiedy wydaje się, że Gniewosz ma wolną wolę, duchy popychają go na – ich zdaniem – właściwą drogę.

„(…) wyspa Itongo jest jednym z tych rzadkich, ukrytych przed okiem zwyczajnych ludzi zakątków, w których gromadzą się i przechowują ślady zamierzchłych wieków ludzkości”.¹ Czy macie chęć wejść na tą niezwykłą, usypaną przez siły nadprzyrodzone drogę, która do niej prowadzi? Czy macie ochotę poznać historię podrzutka, który został plemiennym wodzem? Chłopaka, który nie chciał swojego daru, a jednak jakoś szedł z tym brzemieniem, pomimo nieszczęść, jakie przez niego doświadczył. To nie jest powieść idealna. Można dostrzec pewne „kanciastości”. A jednak czymś czaruje. Może fatum, może obietnicą przygody, egzotyką. A może pewną pierwotnością, jaka wyszła poprzez połączenie plemienności ze spirytualizmem.

1 Stefan Grabiński, „Wyspa Itongo”, wyd Literackie Kraków 1980, loc. 1880-1881 [ebook].

Czytaj więcej »

"Formuła 1. Niezapomniane chwile" Clive Gifford

Dziś będzie o szybkich samochodach.” 13 maja 1950 r. rządzący Wielka Brytanią król Jerzy VI obserwował, jak 21 bolidów Formuły 1 rozgrzewa swoje silniki. Za chwilę miał się rozpocząć Grand Prix Wielkiej Brytanii. Wokół toru Silverstone zebrał się ogromny tłum liczący 150 tysięcy fanów.”¹ Od tego czasu wyścigi F1 przyciągają rzesze entuzjastów sportów motorowych. Przeżyjmy to jeszcze raz – chciałoby się powiedzieć. Jest to możliwe dzięki książce „Formuła 1. Niezapomniane chwile” Clive'a Gifforda.

Czy lepiej nazwać ją zbiorem ciekawostek, czy zbiorem wspomnień? Cyba oba określenia będą dobre. Gifford uchwycił momenty. Najbardziej ekscytujące, najbardziej dramatyczne i najważniejsze chwile z toru F1. Przywołuje postacie najlepszych kierowców, aby jeszcze raz opowiedzieć o ich sukcesach, a czasami i błędach. Co prawda „Formuła 1. Niezapomniane chwile” została wydana pod skrzydłami wydawnictwa Czytalisek, marki grupy wydawniczej Helion odpowiedzialnej za książki dla dzieci, a także autor kojarzy się z takowymi publikacjami, jednak ja czuję, że i dla starszego czytelnika taka publikacja będzie dobrą okazją do wspomnień.

Gifford opisuje różne sytuacje i anegdoty z toru w krótkiej formie. Są to 1,5 – 2 stronicowe historie. Fajnie, zwięźle i na temat – można powiedzieć. Natomiast zabrakło mi trochę klucza, w w jakim zostały uporządkowane. Niby wszystko ładnie ułożone, ale chyba przypadkowo. Dodać też muszę, że w wydaniu z 2026 roku (może będą kolejne, trudno powiedzieć) nie ma zdjęć, ilustracji. Mnie to co prawda nie przeszkadza, ale słyszałam głosy osób, którym ich brakowało. Dlaczego mnie nie? Uważam, że ta książka uruchamia wyobraźnię. Najlepiej zamknąć oczy, przywołać emocje towarzyszące wyścigowi, poczuć zapach palnej gumy i oddać się opisywanym wydarzeniom.

Kto ogląda? Kto kibicuje? Kto kocha szybkie samochody? Wiem, że wśród was są entuzjaści wyścigów samochodowych. To książka dla was. Książka, która może być czytana przez rodzica i dziecko i oboje będą mieć z tego mega przyjemność.

1 Clive Gifford, „Formuła 1. Niezapomniane chwile”, tłum. Krzysztof Krzyżanowski, Gliwice 2026, s. 8.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

"Dławiący horror" Robert E. Howard

Do Bogusława Lindy przykleiło się powiedzenie: „Co ty wiesz o zabijaniu?”, ale ja dziś je trochę zmienię i zapytam się was: „Co wy wiecie o strachu?”. Czego najbardziej się boicie?. Robert E. Howard w zbiorze opowiadań pt. „Dławiący horror” opowiada o rzeczach, jakie się „filozofom nie śniły”. O mocach, wydarzeniach tak przerażających, że ich świadkowie nie mieli siły nawet krzyczeć. Wielu postradało zmysły ze strachu. Czy chcecie o nich przeczytać?

Rozpoczęłam tą recenzję mocno, jednak zaznaczyć muszę, że „Dławiący horror” to zbiór raczej klimatycznych niż brutalnych tekstów, aczkolwiek Howard potrafi „porazić” dobrym momentem. Autor, przede wszystkim, świetnie buduje atmosferę niepokoju. Ależ on potrafi subtelnie oplatać swoich bohaterów mackami grozy, aż nagle orientują się, że już jest za późno. Uwielbiam takie horrory, bo w moim odczuciu to właśnie klimat jest nieodłączną cechą tego typu tekstów.

Uważam również, że opowiadania zawarte w publikacji „Dławiący horror” warto sobie dawkować. Teoretycznie są one różnorakie od starożytnych tajemnic, przez pseudonaukowe dywagacje, po pełne magii, tajemniczych istot i dawnych wierzeń. Natomiast mają pewien wspólny mianownik. Widać tu silną inspirację twórczością Lovecrafta, prastarymi mocami i równoległymi wymiarami. Bohaterowie z opowiadań Howarda budzą siły, których nie są w stanie pojąć nie przypuszczając nawet, z czym igrają.

Mamy tu grozę w starym stylu, ale dużo mocniejszą, brutalniejszą niż chociażby klasyczne opowiadania o duchach. Zebrane teksty niby są różnorakie, ale jednak gdzieś tam podobne. Szczególnie docenią je fani klimatycznego horroru, którzy polubili się z prozą Lovecrafta, ale też pasjonaci dawnych wierzeń, a także fani takich seriali jak chociażby „Stranger Things”. Co kryją równoległe wymiary? Nie chcecie się przekonać.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

Kodowanie i logiczne zabawy z Minecraftem

Minecraft – ta gra to absolutny hit ostatnich lat. Nie pytajcie mnie, dlaczego dzieciaki za nią szaleją. Nie wiem. Ja sama jestem fanką raczej strategicznych niż konstrukcyjnych produkcji, chociaż tryb zbieractwa mnie trochę kusi i pewnie niedługi się „złamię”, bo córka bardzo chce nauczyć mnie w to grać. Natomiast takie „fenomeny” są świetnym sposobem, żeby przemycić też inne, czasami analogowe, rozrywki. I tak, dzięki uprzejmości wydawnictwa RM, mieliśmy okazję popracować z dwoma książeczkami, które rozwijają skupienie i logiczne myślenie. Dziś wam o nich opowiem.

Numer jeden, czyli „Minecraft. Kodowanie piksel po pikselu” to dla mnie absolutny hit. Odkrywanie ukrytych obrazków, jest niezwykle ekscytujące, a ten pikselowy świat Minecrafta super wpasowuje się w planszę pełną kwadracików do pokolorowania. Żeby pobawić się z tą publikacją wystarczy znać kolory, litery i cyfry. Mamy dwa rodzaje kodowania. Albo określony numer malujemy danym kolorem (np. wszystkie 1 na niebiesko), albo mamy zestaw pól do pomalowania (np. na zielono malujemy A1, A3 i B2). Ta aktywność naprawdę wciąga. Już od pierwszych kratek dzieciaki próbowały odgadnąć, co może się ukrywać na danej stronie. Nie zaprzeczę, że od jakiegoś czasu wybieramy z córką publikacje, w których znajdujemy określony typ zadań. Dlatego kodowanie było naszym pierwszym wyborem.

Jednak i książka numer dwa, czyli „Minecraft. Zagadki i zabawy logiczne”, przyjemnie nas zaskoczyła. Tu znajdziemy szerszy zakres różnych aktywności, ale dalej umieszczonych w minecraftowej konwencji. Co na przykład? Szukanie cienia, ukrytych słów, czy zestawów przedmiotów czyli zabawy rozwijającą spostrzegawczość, labirynty ćwiczące motorykę, zakodowane wiadomości (aktywność, która wyjątkowo nam się spodobała), wyzwania na rysowanie (które można wykorzystać do nauki geometrii i wykreślania przestrzennego brył), a także krzyżówki z wiedzy o Minecrafcie. Te ostatnie też fajnie zaangażowały dzieci, kiedy próbowały przypomnieć sobie nazwy konkretnych stworów czy bloków.

Niby te publikacje wyglądają niepozornie. Są skromne, mało w nich koloru. Ale przecież sam Minecraft jest na pierwszy rzut oka niepozorny. Dopiero jak zaczniemy eksplorować ten świat poznamy jego możliwości, a właściwie to od naszych pomysłów i umiejętności zależy, jak wspaniałym go uczynimy. Natomiast pasję do gry można wykorzystać, aby pokazać dzieciom też inne zabawy, które być może im się spodobają. Skoro nie chcą rysować piesków, może będą wolały dowiedzieć się, jak narysować Creepera. Może chętniej rozwiążą zadanie matematyczne w uniwersum z gry. Albo odnajdą przyjemność w odkrywaniu zakodowanych obrazków. Co ja będę długo się rozpisywać. Takie publikacje to świetny prezent dla fanów Minecrafta

Zapraszam na stronę wydawnictwa, gdzie znajdziecie więcej książek inspirowanych Minecraftem (też do poczytania), a także na mój profil na Instagramie, gdzie pokazuję, jak pracowaliśmy z tymi publikacjami.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

"Wielki Zły Wilk" Ben Miller

Wilki nie maja lekko. Często w baśniach są czarnymi charakterami, a czarne charaktery mało kto lubi. Spróbujmy przez chwile wczuć się w ich rolę. Czy im z tym dobrze? Jak sobie radzą, kiedy każdy patrzy na nich podejrzliwie? Ben Miller w książce dla dzieci pt. „Wieki Zły Wilk” spróbował podjąć się tego zadania i stworzył dziennik tytułowego zwierzęcia. Czy to będzie sympatyczna, a może pełna grozy lektura?

Miller spróbował „wejść w skórę” chyba najsłynniejszego wilka z baśniowego światka, czyli tego z bajki o Czerwonym Kapturku. Zwierzak budzi się po zimie. Jest głodny i osłabiony. Próbuje się rozruszać i coś upolować. Czy to pech, nieudolność, a może dobre serce sprawiają, że niezbyt mu to wychodzi? Do tego jest takie powiedzenie, że „najlepszą obroną jest atak”, a mieszkańcy Baśniowego Lasu wzięli je sobie do serca. Wszelkimi sposobami próbują wykiwać wilka, zanim ten upoluje ich.

„Wielki Zły Wilk” to niewątpliwie zabawna bajka. Miller w humorystyczny sposób opowiada o wykluczeniu (ze stada), strachu (przed wilkiem), a także o tym jak bohater desperacko próbuje się dostosować. Bo wilki muszą być groźne nie mogą okazywać słabości. Świetnym kontrastem dla głównego bohatera jest postać Pędraka, wilka wegetarianina, którego stado też odrzuciło, ale odnalazł się w innym towarzystwie. Wracając do charakteru książki, jest to taki bezpośredni humor, bo mieszkańcy Baśniowego Lasu nie raz nie dwa zrobią wilka „w jajo”.

Nie jest to pierwsza i pewnie nie ostatnia zabawa baśniową konwencją. Ja nie ukrywa, że bardzo lubię te wszystkie eksperymenty, odwracanie, ról, perspektywy i opowiadanie baśni na nowo, współcześnie i zabawnie. Jak pokazuje Ben Miller „punkt widzenia zależy od punktu siedzenia”, a oprawca łatwo może stać się ofiarą. Nie zawsze trzeba za wszelką cenę trzymać się grupy, w której czujemy się źle, bo czasami ci nudni, inni mogą okazać się naszymi bratnimi duszami.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »

Puzzle Disney 1100: Księżniczki Disneya

Czy puzzle są tylko dla dzieci? Ależ skąd. Znam wielu dorosłych, którzy umilają sobie wolny czas w ten sposób. I nie trzeba zaraz układać plamy z mleka czy skomplikowanego krajobrazu z kilku tysięcy elementów. Można znaleźć piękne kolorowe wzory, przy których się nagłówkujemy, ale nie zamęczymy. Zresztą ja uważam, że nawet nieukładanie motywów z bajek to nie wstyd. Jakiś czas temu dostałam w prezencie bardzo przyjemnie puzzle wydane przez firmę Trefl z okazji 100-lecia założenia wytwórni Disneya. Widzimy na nich komplikację kultowych księżniczek, a składają się z 1100 elementów.

Przyznam, że jak dla mnie są to puzzle idealne. Nie za łatwe, nie za trudne. Chociaż pierwszy raz zaczęłam układanie od ramki, a nie od postaci. Z jakiegoś powodu łatwiej było mi ją wypełniać, niż kombinować ze strojami księżniczek. Także ten... Ramka. Napisy. A potem sortowanie na mniejsze grupki, aby dokończyć każdą z dam. Najłatwiejsza do ułożenia była Śpiąca Królewna, a najwięcej pracy zajęła mi Arielka. A przede wszystkim był to cudowny relaks.

Czytaj więcej »

"Mgły minionych dni" Aleksandra Ząbek

Polubiliśmy się z technologią. Czujemy, jak wiele ona ułatwia, jak usprawnia nasze działania i jak szybko odpowiada na nasze pytania. Jednak czy nas nie osacza i wyjaławia? Czy nie nikną przez nią emocje, albo czy nie lokujemy ich w niej – bezpiecznej i przewidywalnej, zamiast w niekontrolowanym drugim człowieku? Przy okazji powieści science-fiction Aleksandry Ząbek pt. „Mgły miniony dni” zapraszam was do Siyako, miasta okablowanego i zachipowanego. Tu ludzie są programowani niemal od urodzenia. Boty, sztuczna inteligencja i in. to ich chleb powszedni. A ci, którzy je dostarczają mają władzę. Kontrolują całe miasto. Czy w takim miejscu może tlić się zalążek buntu. Owszem. Sara przewodzi grupie Tricksów prowadzącej ofensywne działa przeciw korporacyjnym rządom. Podczas jednej z imprez poznaje Kade'a, syna monopolisty rządzącego miastem. Jak dziewczyna wykorzysta tę znajomość?

Nie lubię tytułów książki ze słowem „mgła” (w moim odczuciu mają w sobie coś tandetnego), jednak „Mgły minionych dni” Aleksandry Ząbek brzmią nieco nostalgicznie. Jakby autorka chciała spojrzeć z przyszłości na moment, w którym jesteśmy teraz. Jakby machała do nas i wołała: „Obierzcie inną drogę”. Czy już zrobiliśmy pierwszy krok ku techototalitaryzmowi. Czasami mam poczucie, że tak, bo często trudno funkcjonować w oderwaniu od chociażby Internetu. Mówi nam się, że musimy mieć kolejną aplikację w telefonie, bo bez niej nie załatwimy spawy, że jednym kanałem kupna/rezerwacji/dialogu jest sieć. Wpycha nas się do niej, czasami pomimo naszych chęci.

U Aleksandry Ząbek ludzie są totalnie „zasieciowani” i nie przyczynił się do tego Spider Man, a technologiczne korporacje, które oferują koleje produkty, a społeczeństwo po nie sięgają, zazwyczaj w imię wygody. Im częściej po coś sięgamy, tym bardziej ktoś zarabia. Logiczne prawda. Jednak czy etyczne? To pytanie jest coraz częściej stawiane. Szczególnie w kontekście młodych użytkowników.

W tym okablowaniu giną relacje, emocje. Ja mam takie prywatne wrażenie, że my już tego doświadczamy. Jakiś czas temu przeszłam późną porą przez centrum mojego miasta. Obserwowałam młodych ludzi, którzy się bawią. Niby byli w grupie, ale jacyś tacy odosobnieni, skupieni na sobie. Jakby nie dostrzegali otoczenia. Oczywiście można to zrzucić nie tylko na technologię, ale też inne zjawiska np. zanik dużej rodziny. Jednak to właśnie technologia przenosi relację w inny wymiar. Chociażby w dialogu wydłuża czas reakcji, pozwala na przemyślenie wypowiedzi, albo dyskretne odreagowanie swojej frustracji. Pozwala na przerwę, której zwyczajna rozmowa nie daje. Wróćmy natomiast do książki. W tym emocjonalnie wyjałowionym świecie relacja Sary i Kade'a wydaje się jakby nie na miejscu, a może lepiej napisać nienaturalna. Dwoje młodych ludzi i ich fascynacja – tak piękna i świeża – nie pasuje do obrazu nowoczesnego miasta.

Jeśli dobrze sprawdziłam autorka debiutuje tą książką. Widzę, że dobrze czuje się w cyberpunkowej konwencji. Skrzętnie buduje świat powieści i prowadzi fabułę wiedząc do czego zmierza. Bardzo umiejętnie używa języka. Ząbek bezbłędnie czuje, kiedy powinna trzymać się zimnego techoopisu, kiedy dodać dynamiki, a kiedy może sobie pozwolić na pewną poetyckość, finezję. Dzięki temu fantastycznie balansuje pomiędzy emocjami, wrażeniami, jakie chce wywołać tą powieścią. To jak się w niej zaprezentowała jest bardzo obiecujące.

Książka z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl.

Czytaj więcej »

"Nasz nauczyciel robot" Hanne Gjerde

Dyskusja w sprawie zasadności zadań domowych nie cichnie. Czy motywują uczniów? Czy są potrzebne? I czy w dobie Internetu i sztucznej inteligencji w ogóle mają sens? Mało kto natomiast mówi, jak wykorzystać te narzędzia w edukacji. Jak ją dopasować do obecnych potrzeb. Hanne Gjerde w w powieści młodzieżowej „Nasz nauczyciel robot” prezentuje daleko idącą wizję nowoczesnego nauczyciela. Arndt Ingar jest zaawansowaną maszyną korzystającą ze sztucznej inteligencji, aby nauczać, ale też uczyć się o uczniach. Ma rozpoznawać ich trudności, problemy, dylematy. Ma ich prześwietlić na wylot, aby jego klasa osiągnęła najlepszy wynik na egzaminach.

AI nie wydaje się „nauczycielem roku”. Aż dziw, że przy jego nieograniczonym zasobie do wiedzy nie korzysta z jakichś ciekawych metod nauczania czy też sposobów motywacji. „Ćwiczyć, ćwiczyć, ćwiczyć” - powtarza AI, a to w jaki sposób przymusza dzieciaki do ćwiczeń jest – delikatnie mówiąc – kontrowersyjne. Jego metody to krótka droga do buntu. Nie buntu przeciwko szkole, ale nadużyciom. Młodzież z tej książki jest świadoma tego, że ma prawo do prywatności i nienaruszalności cielesnej. Mocno akcentują to, że AI je narusza.

Robotowi brakuje też ludzkiego wyczucia taktu i empatii, przez co trudno mu wykonać jedną z ról dobrego nauczyciela. Jedna z bohaterek jest zdolną dziewczyną, ale jej myśli biegną ku problemom w domu, zamiast ku nauce. AI widzi spadek jej motywacji i ocen, ale jego rady brzmią bezdusznie, bez słowa pocieszenia i wsparcia. Brak też mu wyczucia, kiedy na forum klasy porusza prywatne tematy uczniów. To znowu budzi ich sprzeciw. Jasno mówią, że tak nie wolno, że to kolejne naruszenie prywatności. Integruje to klasę w walce z AI.

„Nasz nauczyciel robot” to też wątek kryminalny. Uczniowie zastawiają się, co się stało z ich starą nauczycielką. Nie wierzą dyrektorowi, że tak nagle wyjechała. Zaczynają grążyć i wpadają na trop producenta robotów. Zaglądają do jego „fabryki”, a to co tam znajduję raczej im się nie podoba. Sam Steve, czyli konstruktor nauczyciela robota, to bardzo ciekawa postać. Ten bohater pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście w szkole i diagnozowanie problemów. Nie ma uniwersalnej metody dla każdego, bo każdy zmaga się z czymś innym. Steve przekształcił swoją frustrację w projekt, który ma na te rożne potrzeby odpowiadać. Z jakim skutkiem? Czy zachował się etycznie?

Hanne Gjerde skutecznie zaakcentowała wyzwania współczesnej szkoły. Jak to w powieściach młodzieżowych to uczniowie są tymi bardziej świadomymi i to oni przejmują pałeczkę mówią, co jest nie tak i naprawiając rzeczywistość. Ja obawiam się, że trochę tak też jest w życiu. Mam wrażenie, że gros nauczycieli nie chce zobaczyć tego, jak zmieniły się okoliczności ich pracy. To młodzież musi się dowiadywać, jak szukać wiedzy, jak korzystać z nowoczesnych narzędzi. To nie droga na skróty. To realia. Przyznam, że sama boję się AI, ale takie książki, jak „Nasz nauczyciel robot” trochę mnie przekonują, że można ją „nauczyć” i stosować w dobrych celach. W młodych siła.

[Egzemplarz recenzencki]

Czytaj więcej »